GAJANAN BODHE-THE TEACHER
🔔 सूचना
NEWशिष्यवृत्ती परीक्षेचे अर्ज सुरू!  येथे पहा ☰ सर्व पेजेस पाहण्यासाठी वरच्या डाव्या कोपऱ्यातील तीन रेघांचे बटण दाबा 📚 इयत्ता पहिली: नवीन इंग्रजी खेळ उपलब्ध NEWशिष्यवृत्ती परीक्षेचे अर्ज सुरू!  येथे पहा ☰ सर्व पेजेस पाहण्यासाठी वरच्या डाव्या कोपऱ्यातील तीन रेघांचे बटण दाबा 📚 इयत्ता पहिली: नवीन इंग्रजी खेळ उपलब्ध

Search This Blog

Thursday, November 12, 2026

इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती गणित – संख्यांवरील क्रिया ऑनलाइन सराव Quiz (30 MCQs)

Std 4 Scholarship - Maths - Operations Quiz
➕ ➖ ✖️ ➗

संख्यांवरील क्रिया

इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षा • गणित • २०% भारांश

या घटकात काय आहे?
  • बेरीज (पाच अंकी संख्यांपर्यंत) – हातच्याची बेरीज
  • वजाबाकी (पाच अंकी संख्यांपर्यंत) – हातच्याची वजाबाकी
  • गुणाकार – तीन अंकी संख्या × दोन अंकी संख्या
  • भागाकार – तीन अंकी संख्या ÷ दोन अंकी संख्या
  • चारही क्रियांवरील शाब्दिक उदाहरणे

१. बेरीज (हातच्याची)

एकक, दशक, शतक, हजार, दशहजार या क्रमाने उजवीकडून डावीकडे जोडा. बेरीज 9 पेक्षा जास्त झाली तर दशकाचा अंक पुढच्या स्थानासाठी हातचा म्हणून घ्या.
47,386 + 28,945 : एकक 6+5 = 11 → 1 लिहा, हातचा 1दशक 8+4+1 = 13 → 3, हातचा 1 • शतक 3+9+1 = 13 → 3, हातचा 1 • हजार 7+8+1 = 16 → 6, हातचा 1 • दशहजार 4+2+1 = 7 → उत्तर 76,331
💡 तपासणी : बेरीज उलट क्रमाने (वरची व खालची संख्या अदलाबदल करून) करून पाहा. उत्तर तेच यायला हवे.

२. वजाबाकी (हातच्याची / उसनवारी)

वरचा अंक लहान असेल तर डावीकडील स्थानातून १ दहा उसना घ्या. त्या स्थानाचा अंक १ ने कमी होतो.
60,000 − 38,764 : = 21,236तपासणी : उत्तर + वजा केलेली संख्या = मूळ संख्या → 21,236 + 38,764 = 60,000
⚠️ सामान्य चुका : लहान अंकातून मोठा अंक उलटा वजा करणे; उसना घेतल्यावर डावीकडील अंक १ ने कमी करायला विसरणे.

३. गुणाकार (तीन अंकी × दोन अंकी)

गुणकाच्या एककाने आधी गुणा. नंतर दशकाने गुणताना उत्तराच्या खाली एक शून्य लावा. शेवटी दोन्ही उत्तरांची बेरीज करा.
234 × 15 : 234 × 5 = 1,170 • 234 × 10 = 2,340बेरीज : 1,170 + 2,340 = 3,510
💡 कोणत्याही संख्येला 10 ने गुणताना उत्तराच्या शेवटी एक शून्य जोडा. 307 × 21 मध्ये 307 × 20 आणि 307 × 1 असे दोन भाग करता येतात.

४. भागाकार (तीन अंकी ÷ दोन अंकी)

भाज्य = भाजक × भागाकार + बाकी
बाकी नेहमी भाजकापेक्षा लहान असते.
468 ÷ 12 : 12 × 3 = 36 → 46 − 36 = 10 → 108 मध्ये 12 × 9 = 108भागाकार 39, बाकी 0 • तपासणी : 12 × 39 = 468 250 ÷ 12 : 12 × 20 = 240, म्हणून भागाकार 20 आणि बाकी 10

५. शाब्दिक उदाहरणे : कोणती क्रिया करायची?

बेरीजएकूण, मिळून, वाढले, आणखी आले
वजाबाकीशिल्लक, उरले, किती कमी, फरक, परत
गुणाकारप्रत्येकी, दर, अशा अनेक, एकूण किंमत
भागाकारसारखे वाटले, प्रत्येकाला किती, सारखे तुकडे
⚠️ दोन पायऱ्यांची उदाहरणे : आधी पहिली क्रिया करा, मग तिचे उत्तर वापरून दुसरी क्रिया करा. शेवटी उत्तराला एकक (रुपये, किमी, मीटर) लिहायला विसरू नका.
📝 सरावासाठी : प्रश्न दोनदा वाचा. कोणती क्रिया करायची ते ठरवा, उत्तर काढा आणि उलट क्रियेने (बेरजेची वजाबाकीने, गुणाकाराची भागाकाराने) तपासा.

इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षा सराव : घटक - संख्यांवरील क्रिया

निर्मिती: गजानन बोढे - द टीचर

No comments:

Post a Comment

↑