🔷 🔢 ✏️
आकृतिबंध
इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षा • गणित • ८% भारांश
या घटकात काय आहे?
- भौमितिक आकारांचे आकृतिबंध
- संख्यांचे आकृतिबंध
- विविध मुक्तहस्त आकृत्यांचे आकृतिबंध (काड्या, ठिपके)
१. आकृतिबंध म्हणजे काय?
ठरावीक नियमाने पुन्हा पुन्हा येणाऱ्या आकार, रंग किंवा संख्यांच्या मालिकेला आकृतिबंध म्हणतात. पुढचे पद ओळखण्यासाठी आधी नियम ओळखा.
२. भौमितिक आकारांचे आकृतिबंध
वर्तुळ, चौरस, वर्तुळ, चौरस, वर्तुळ, ? → चौरसनियम : दोन आकार आलटून पालटून येतात.💡 गट शोधा : जो भाग पुन्हा पुन्हा येतो तो एक गट. गटात 3 आकार असतील तर 8 वा आकार शोधायला 8 ÷ 3 = 2, बाकी 2. म्हणजे गटातील 2 रा आकार.
३. संख्यांचे आकृतिबंध
| नियम | उदाहरण |
|---|---|
| ठरावीक संख्या मिळवणे / वजा करणे | 2, 4, 6, 8 (+2) • 100, 90, 80 (−10) |
| दुप्पट / तिप्पट | 3, 6, 12, 24 (×2) • 2, 6, 18, 54 (×3) |
| वाढ वाढत जाते | 1, 2, 4, 7, 11 (+1, +2, +3, +4) |
| चौरस / त्रिकोणी संख्या | 1, 4, 9, 16 • 1, 3, 6, 10, 15 |
| मागील दोन संख्यांची बेरीज | 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13 |
| आलटून पालटून दोन नियम | 2, 4, 3, 5, 4, 6 (+2, −1) |
नियम कसा शोधाल? लगतच्या संख्यांमधील फरक काढा. फरक सारखा असेल तर तेवढे मिळवा / वजा करा. फरक वाढत असेल तर वाढीचा आकृतिबंध पाहा.
10 वी संख्या : 5, 8, 11, 14, … 5 + 9 × 3 = 32 (पहिली संख्या + (क्रमांक − 1) × फरक)४. मुक्तहस्त आकृत्यांचे आकृतिबंध
1 चौरस = 4, 2 चौरस = 7, 3 चौरस = 10 काड्या
⚠️ सामान्य चुका : फक्त पहिल्या दोन संख्या पाहून नियम ठरवणे (सर्व संख्यांचा फरक तपासा). आलटून पालटून येणारे दोन नियम न ओळखणे. रंग व आकार दोन्ही बदलत असताना एकच गोष्ट पाहणे.
📝 सरावासाठी : नियम सापडल्यावर तो दिलेल्या सर्व पदांना लावून पाहा. मगच उत्तर निवडा.
इयत्ता ४ थी शिष्यवृत्ती परीक्षा सराव : घटक - आकृतिबंध
निर्मिती: गजानन बोढे - द टीचर

No comments:
Post a Comment